Kun je het met elkaar waarmaken, daar gaat het om
Zeehaven IJmuiden N.V.

In de Hamburg Le Havre – range, waarin de havens in Noord West Europa een economische plaats hebben, neemt Zeehaven IJmuiden N.V. een mooie centrale positie in. Een open zeehaven en een ondernemende cultuur hebben bijgedragen aan de sterke reputatie. Ontstaan door de aanleg van het Noordzeekanaal en van oudsher een belangrijke haven voor visserij. We gaan in gesprek met Peter van de Meerakker, algemeen directeur sinds 2001, die volgens hem de mooiste baan heeft die je je kunt indenken en dat straalt hij ook uit.
| Peter van de Meerakker, Algemeen directeur |
Blijf in beweging
”Weet welke perspectieven de markt zelf ziet en anticipeer daarop door de reders die gebonden zijn aan onze haven kansen te geven om te groeien of te investeren. In de kern is Zeehaven IJmuiden N.V. een facilitair bedrijf. Beheer is stilstand. Het gaat om de continue ontwikkeling van het gebied. Dat vraagt om samenwerking, met zowel collega ondernemers als met overheden. Als de aandeelhouders er samen de schouders onderzetten vergroten we de economische dynamiek in de haven. Dat geeft de regio een enorme impuls. IJmuiden is een echt Hollands bedrijf, één met een stevig internationaal netwerk.
De afgelopen jaren is er stevig geïnvesteerd. Voorbeelden zijn o.a.:
- de Felisonterminal, op de kop van de haven, waar DFDS Seaways inmiddels 550.000 passagiers ontvangt en die van IJmuiden een belangrijke ferry en cruise bestemming heeft gemaakt.
- De herontwikkeling van de Spoorwegdriehoek, waar 30.000 m² grond een nieuwe invulling krijgt. Met de inmiddels gerealiseerde bebouwing is de uitstraling van dit gebied al sterk verbeterd.
- Vanaf 1997 de gezamenlijke uitbreiding en aanpassing van de Haringhaven.
- De realisatie van de IJmondhaven, die de haven een potentieel nieuwe bedrijvigheid heeft gegeven. Onlangs is hiervoor de draaicirkel voor schepen vergroot naar 295 meter, waardoor er aanzienlijk grotere (cruise)schepen deze haven kunnen aandoen.
- Herstructurering van het Middenhavengebied dat de komende jaren zijn beslag krijgt.
- Vernieuwing van de Strandweg.
- En 480 meter nieuwe kade aan de Loggerstraat vanaf de Trawlerkade, dat naar ontwerp van Lievense nu wordt gerealiseerd.”
”Investeringen in de IJmondhaven zie je direct terug in de cijfers. Tot 2003 was de opbrengst van havengelden 2 tot 2,3 miljoen euro, dat is met de komst van de uitbreiding, verse vis veiling, cruise terminal en offshore haven toegenomen naar 3 tot 3,5 miljoen euro per jaar.”
”Je kunt strategische visies hebben tot je een ons weegt, maar je moet ook in staat zijn om er naar te handelen. Een haven heeft ruimte nodig om zich te kunnen ontwikkelen. En die hebben we gecreëerd.
In 1989 is het bedrijf gestart met een verouderde haven, die tot dan toe in eigendom en beheer was van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Bedrijven in de haven zijn zelf opgestaan, er is toen fors geherstructureerd en enorm geïnvesteerd. De privatisering die daaraan vooraf ging was een cultuurverandering naar een ondernemende bedrijfsvoering. Daardoor hebben we een heel eigen dynamiek die sterk afwijkt van havenbedrijven met voornamelijk overheden als aandeelhouders. Verkoop van de haven ging indertijd gepaard met afname van m² grond en naar rato verwerving van aandelen in de N.V. voor een bedrag van destijds 25 gulden per aandeel per m². De aandelen zijn voor 72% van de bedrijven in de haven zelf, 16% gemeente Velsen, 8% provincie Noord Holland en 4% gemeente Katwijk.
Wat de haven nu zo uniek maakt is de saamhorigheid. Als je met de ondernemers en hun medewerkers spreekt is het hun haven, je trekt met elkaar op en praat over mogelijkheden. Dat is een compleet andere sfeer dan wanneer ondernemers en medewerkers te gast zijn in een haven.

Ondernemend
Peter van de Meerakker is sinds 2001 directeur. “Als je iedere dag doet waar je plezier in hebt, hoef je nooit te werken.” Deze prachtige uitspraak van Confucius is op Peter van de Meerakker volledig van toepassing. Het gemak waarmee hij zich beweegt als ondernemer en gebiedsontwikkelaar en het plezier waarmee hij spreekt over “onze” haven en de open communicatie met alle stakeholders en aandeelhouders laten het ook zien.
Wat Peter drijft? Mijn doel is deze haven klaar maken voor de kansen van de ondernemers en dat vooral in samenwerking doen. Maar intussen wel de rol als havenbedrijf blijven vervullen, wij faciliteren. Ambitie en communicatie zijn essentieel, maar bovenal de wil om het op deze schaal waar te maken.
IJmuiden kent vier sectoren waarin de haven sterk is: offshore, visserij, shortsea en cruise- en ferryvaart. We zoomen even nader in.
Offshore
Vanuit de IJmondhaven is de assemblage van de twee windmolenparken voor de kust gedaan. Bij elkaar 36 windmolens van 3 MW voor de kust van Egmond en 60 windmolens van 2 MW voor het Prinses Amaliapark. Nuon, Shell en Eneco zien de voordelen van de haven direct aan zee. Ontwikkeling van windenergie op bijvoorbeeld de Doggersbank is vanuit de havens van de UK nauwelijks te doen. IJmuiden heeft de infrastructuur en faciliteiten die hiervoor nodig zijn. Een offshore activiteit die aansluit bij de technische dienstverlening voor de winning van olie en gas op het Nederlands continentaal plat.
Het bedrijf Vestas maakt windturbines en heeft bewust voor IJmuiden gekozen vanwege de strategische ligging.
Vanuit onze haven is het mogelijk om ieder jaar een nieuw windmolenpark te assembleren. Daarnaast is ook onderhoud aan de bestaande windparken nodig en zullen er windmolens vervangen worden. De ruimte die we daarvoor hebben is 40.000 – 50.000 m² havengebied.



Visserij
De visveiling, de infrastructuur en het internet veilingsysteem hebben er toe bijgedragen dat IJmuiden inmiddels in Nederland feitelijk één van de marktleiders is. Er zijn nu 11 visafslagen in Nederland, in mijn visie zal de consolidatie toenemen naar drie, te weten Urk/Harlingen, Zeeland/Zuid-Holland en Noord-Holland (IJmuiden/Den Helder). Met onze vishaven voorzie ik dat IJmuiden de draaischijf in Europa wordt voor diepgevroren vis. Je ziet de eerste ontwikkelingen nu komen.
Daar anticiperen we direct op. Steeds meer vis wordt in containers vervoerd. Gamba’s komen diepgevroren nu nog vanuit Rotterdam en worden vervolgens via IJmuiden in Europa gedistribueerd. Ik voorzie dat op termijn diepgevroren vis via IJmuiden in containers via shortsea, de binnenvaart en over de weg naar Europa gaan. Daarnaast is Nederland een groot exporteur van de eigen vis die de in IJmuiden gevestigde pelagische reders vangen in de Noordzee, ten westen van Ierland, Schotland en Atlantische Oceaan. Die is van uitzonderlijke kwaliteit.
Met de containerterminal voor diepgevroren vis van circa 9.800 m² geven we een extra impuls tot versterking van onze groei.
Er wordt al 300.000 ton diepgevroren vis overgeslagen, en gaat nog toenemen.
Cruise
Vrijetijdsbeleving is een groeimarkt en cruise past daar uitstekend in. Cruise is een ‘niche’, met potentie. De top van de markt bestaat uit de gebieden Caraïben en Middenlandse Zee. In het rijtje bestemmingen van Kopenhagen, Barcelona en Sint Petersburg is Amsterdam met haar rijke historie en cultuur in toenemende mate een mooi alternatief. In de komende jaren kan Amsterdam 150 tot 200 schepen per jaar verwachten. IJmuiden sluit daarbij aan. Schepen die niet de tijd hebben om de 2,5 uur naar de passagiersterminal Amsterdam te varen, kunnen voor een dagprogramma afmeren bij onze terminal. Toeristen gaan vanaf negen uur op pad met een touringcar voor een bezoek aan de diamantair of een rondvaart door Amsterdam of een bezoek aan de Keukenhof of andere bestemming in Nederland. Om 18.00 uur vaart het schip weer de Noordzee op. De animo daarvoor neemt toe en dat zien we ook voor de ‘calls’ die er al zijn gemaakt. IJmuiden werkt samen met Amsterdam waardoor Nederland voor cruise in toenemende mate aan belangstelling wint.
Toekomst
Op de vraag waar Peter over tien jaar werkzaam is, is het antwoord Zeehaven IJmuiden. “De haven is een unieke omgeving waarin de mensen gewoon heel Hollands de handen uit de mouwen steken. Het ondernemende klimaat biedt mij alle kansen om in deze haven steeds opnieuw mijn inzichten kwijt te kunnen”.