“Het aangepaste idee gaat zéker doorgang vinden”

Ingenieur Dirk Zwemmer kan het zich nog als de dag van gisteren herinneren hoe Lievense het plan om windenergie op te slaan achter op een sigarettendoosje tekende. “Technisch zijn we het plan Lievense verder gaan uitwerken. Alles klopte en uit een rapportage bleek dat de investering zich in vier jaar tijd terugverdiende. Gek genoeg is het plan niet gerealiseerd. Waarschijnlijk omdat men de enorm hoge dijken, die nodig waren om energie op te slaan in de Markerwaard als een obstakel zag.”

Het plan Lievense - waar Zwemmer bij aan de wieg heeft gestaan - heeft hem nooit met rust gelaten. Hij vond het van het begin af aan een superidee. Er politiek draagvlak voor krijgen bleek een issue. Na zijn pensioen in 2001 is hij als adviseur bij de doorontwikkeling van het plan betrokken gebleven. Met Energieconsultant KEMA, alle energiebedrijven en futuroloog Rudolf Das is het concept verder uitgewerkt en berekend. Uiteindelijk ontstond het idee om niet de hoogte in te gaan, maar juist een lager gelegen bassin te creëren. Zwemmer licht toe: “Een eiland van 10 bij 6 kilometer voor de kust van Zeeland met een diepgelegen meer op NAP -40 meter zou een uitgelezen oplossing zijn om windenergie op te slaan. Het teveel aan energie gebruik je om water uit het kunstmatige meer de zee in te pompen. Het terugstromend water wordt gebruikt om generatoren aan te drijven, die accumuleren de energiebehoefte wanneer er onvoldoende wind is. Zo kunnen schommelingen in energieproductie van de talloze windmolenparken in het land opgevangen worden.” Zwemmer verduidelijkt: “Dankzij deze Pomp Accumulatie Centrale (PAC) in zee gaat er dus geen zuchtje wind meer verloren.”

Een gouden plan
“Het eiland bevindt zich 12 kilometer uit de kust en heeft een oppervlakte van circa 500 hectare. De bouw van het bekken is relatief goedkoop omdat de zeebodem ter plaatse voorzien is van een dikke kleilaag, de Boomse Klei. Hierdoor wordt de waterdichtheid geschonken door moeder natuur. Een bentoniet-cementwand tot -60 meter ertegen aan en klaar,” legt Zwemmer eenvoudig uit. “Dit is een gouden plan dat de mogelijkheid tot het opslaan van alternatieve energie op zeer grote schaal biedt. Hierdoor kan de grote geïnstalleerde capaciteit aan alternatieve energie in de vorm van windmolens optimaal worden benut en wordt aanzienlijk CO2 bespaard. Het eiland biedt meerdere mogelijkheden; aan de Noordzee zijde is volop ruimte voor natuurontwikkeling. De andere kant biedt ruimte aan functies die goed passen op een afgelegen locatie, maar er kan ook gedacht worden aan een jachthaven bijvoorbeeld. Ook het bassin kan worden gebruikt voor andere functies,” somt Zwemmer op.
Zwemmer is er van overtuigd dat dit plan op veel draagvlak kan rekenen. “Een bekken dat alle windfluctuaties opheft, is een subliem idee. Daar kan niemand meer omheen.”

Politiek
Nu is hét moment om het PAC-plan door te zetten. “Het kabinet is een grote uitdaging aangegaan om de CO2 uitstoot te verlagen, het plan Lievense heeft de steun in de partijprogramma’s van het CDA en de Cristenunie. De opslag van windenergie is een actueel thema én er is draagvlak bij de deelnemende partijen zoals aannemers, baggeraars, alle energiebedrijven en de organisaties die invloed hebben op dergelijke ontwikkelingen zoals het ministerie van Economische Zaken, het ministerie van VROM en Rijkswaterstaat. Daarbij komt de uitkomst van vele studies naar de gevaren van de stijging van de zeespiegel. Volgens Zwemmer is dat geen probleem voor Nederland, het gaat om de golven die steeds groter worden. Het eiland vormt tevens een uitstekende golfbreker.

Concessie
Zwemmer heeft vertrouwen in dit gerevitaliseerde plan Lievense. “Wat werkt er nu beter dan een PAC dat bestaat uit een groot cirkelvormig waterbassin waar het water wordt uitgepompt door pompturbines met schone energie? Tijdens piekperioden wordt dit water via dezelfde turbines weer binnen gelaten om de benodigde energie te leveren. Een centrale die dus op elk gewenst tijdstip energie levert.” Zwemmer verwacht binnenkort concrete afspraken te kunnen maken met aannemers en de energiemaatschappijen. “Lievense staat als bureau borg voor het ontwerp en het toezicht tijdens de realisatie. Dit keer valt het plan Lievense niet in het water. Let maar op: In 2014 ligt het PAC-eiland ergens in de zee,” besluit hij.