Voorwoord Arie Mol Nieuwe haven op Bahamas Constructeur Brigitte van Kronenburg Theo Everaers over de CO2-problematiek Een bron van energie Een dijk van een klus De beste adviesdiensten Veilig Nederland in Kaart In memoriam Dick Zwemmer Engineering the future, make it yours! Feestelijk afscheid van een topingenieur


Theo Everaers over de CO2-problematiek:
“Konden we er maar diamant van maken”


Omdat er nog steeds geen fabrieken zijn die zónder CO2-uitstoot kunnen fabriceren, wordt er van alle kanten op tal van manieren geprobeerd iets aan dit milieuprobleem te doen. Ook Bureau Lievense kan het CO2-probleem niet los laten.

In het vorige nummer vertelde directeur Arie Mol dat Bureau Lievense een CO2-netwerk ontworpen heeft voor OCAP waarbij CO2 van de Shell-raffinaderij naar tuinders in het Westland wordt getransporteerd. Een mooi voorbeeld van CO2–hergebruik, maar Lievense kijkt verder en richt zich op grotere schaal. Inmiddels wordt er dan ook flink genetwerkt met onderzoekers en bedrijven om samen tot een grootschalige en passende oplossing te komen.

Adjunct-directeur Theo Everaers is net terug van een CO2-conferentie in Spijkenisse en vertelt: “We spreken regelmatig met tal van partijen die ieder op het eigen vakgebied een steentje aan de oplossing van de CO2-problematiek kunnen bijdragen. Het idee van Lievense voor een energie-eiland werkt als energiebuffer voor schone energie en kan daardoor bijdragen aan de reductie van CO2 uitstoot. Andere bedrijven zijn vooral druk met technieken om CO2 af te vangen of opslag te regelen.” Lievense past daar als dé leidingspecialist van Nederland precies tussen. “Wij richten ons op het transport per pijpleiding van het (rest-)product.”

Transporteren
Overal ter wereld worden vliegertjes opgelaten om bijvoorbeeld CO2 te binden aan klei, zand of een goedkoop mineraal. Zo stelt professor dr. Schuiling, emeritus hoogleraar geochemie aan de Universiteit Utrecht voor om CO2 op grote schaal te binden met olivijn, een mineraal dat vrijwel overal voorkomt. Nadeel is dat dit binden met een snelheid zou moeten verlopen die overeenkomt met de snelheid waarmee de CO2 vrijkomt. “We krijgen vooral CO2 in lucht door de verbranding van fossiele brandstoffen, maar ook door het vrijkomen van CO2 door verwering van carbonaten en vulkaanuitbarstingen. Ik denk dat we ons erbij neer moeten leggen dat de snelheid waarmee we CO2-uitstoten niet door de natuur opgelost kan worden. De uitstoot zal niet minder worden in deze tijd van economische groei. En grootschalig hergebruik zie ik ook nog niet gebeuren. Was het maar zo. Konden we maar diamant van CO2 maken!” Volgens Everaers is er maar één oplossing: “De CO2 opvangen bij de bron en transporteren naar een plek om het vervolgens gecontroleerd op te slaan.”

Vanaf de bron
Lievense zou Lievense niet zijn als dat niet op een opvallende manier gaat. Everaers licht toe: “We willen leidingen gaan leggen van de bron tot aan de opslag. En niet alleen voor CO2, we willen in een benadering van de totale keten zoveel mogelijk reststromen koppelen. Dus gecombineerd aanleggen van parallelle leidingen waar bijvoorbeeld ook restwarmte en waterstof doorheen gaan. We zijn in gesprek met o.a. de Hogeschool Zeeland, Hogeschool Utrecht en Avans om de mogelijkheden te onderzoeken.” Dit CO2-leidingensysteem doet denken aan een eerder idee van bureau Lievense, UTP (Unit Transport per Pijpleiding). Everaers legt kort uit: “Dit is een ondergronds transportsysteem voor goederen dat we samen met het Ministerie van Verkeer en Waterstaat ontwikkeld hebben. Midi-containers (delen van de zeecontainer) gaan ondergronds van A naar B, in plaats van over de overvolle snelweg. In Zuid-Limburg en in het Rotterdamse havengebied zijn de mogelijkheden van een pilot-project onderzocht.” Nog steeds een goed idee volgens Everaers, maar het kwam indertijd te vroeg. Het CO2 -leidingensysteem daarentegen komt precies op tijd. “Het ziet er naar uit dat het probleem de komende jaren alleen maar groter wordt,” zo blikt Everaers in de toekomst. “Om mensen over de streep te krijgen, gaan we absoluut een voorbeeldtraject ontwikkelen. Deze oplossing van Lievense laten we niet zomaar voorbij gaan.”

Balans
Everaers gelooft dat het CO2-leidingensysteem daadwerkelijk een feit wordt. Een deel van het vrijgekomen CO2 wordt door planten en gesteenten opgenomen. Een pilot project is een belangrijke voorwaarde om de realisatie van een dergelijk systeem een stap dichterbij te brengen. De politieke haalbaarheid is daarbij sterk afhankelijk van de CO2 emissiehandel.











ir. Theo Everaers

adjunct directeur